Fiński magazyn ciepła po roku pracy. Mniej paliwa i niższe emisje w Pornainen

W fińskiej miejscowości Pornainen od roku działa magazyn ciepła wykorzystujący około dwóch tysięcy ton rozdrobnionej skały. Firma Polar Night Energy opublikowała wyniki jego eksploatacji, wskazując na znaczne ograniczenie zużycia paliw i emisji w miejscowej sieci ciepłowniczej. To przykład technologii, w której najważniejsza nie jest złożoność urządzeń, lecz właściwe połączenie magazynowania z potrzebami odbiorców.

11 czerwca 2026 roku Polar Night Energy poinformowała, że podczas pierwszego roku działania instalacji emisje związane z miejscową siecią ciepłowniczą spadły o 70 proc., a zużycie biomasy o 60 proc. Zrezygnowano także z oleju opałowego. Według przedsiębiorstwa sprawność magazynowania ciepła przekroczyła 85 proc. Wartości te dotyczą określonej instalacji i przyjętych warunków porównania; nie stanowią gwarancji podobnych wyników w każdej sieci.

Technologia jest często nazywana „baterią piaskową”, chociaż w Pornainen wykorzystano rozdrobniony steatyt. Energia elektryczna służy do nagrzewania materiału, który następnie oddaje zgromadzone ciepło do instalacji grzewczej. Nie jest to akumulator oddający energię elektryczną do sieci. Magazyn dostarcza ciepło, a nie prąd.

To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie. Jeżeli odbiorca potrzebuje ogrzewania budynków lub ciepła technologicznego, przechowywanie energii bezpośrednio w postaci ciepła pozwala uniknąć dodatkowych urządzeń i strat związanych z powrotną zamianą na energię elektryczną. Z kolei dla przedsiębiorstwa, które chce zasilać maszyny prądem, taka instalacja nie będzie prostym zamiennikiem baterii elektrochemicznej.

Magazyn umożliwia pobieranie energii w godzinach korzystniejszych cenowo i wykorzystywanie jej później, zgodnie z zapotrzebowaniem odbiorców. Na opłacalność wpływają jednak nie tylko różnice cen energii. Liczą się również temperatura potrzebnego ciepła, moc jego odbioru, straty podczas przechowywania oraz liczba godzin pracy w roku.

Szczególnie ważne jest dopasowanie urządzenia do lokalnej sieci ciepłowniczej. Magazyn wykorzystywany regularnie może lepiej rozłożyć koszty inwestycji niż instalacja uruchamiana sporadycznie. Z drugiej strony nawet sezonowe zastosowanie może być uzasadnione, jeśli pozwala zastąpić kosztowne źródło szczytowe.

Dla polskich przedsiębiorstw ciepłowniczych doświadczenia z Pornainen są interesującym materiałem do analizy, ale nie gotowym wzorem rachunku ekonomicznego. W Polsce inne mogą być ceny prądu, taryfy sieciowe, koszty przyłączenia i struktura dotychczasowego wytwarzania ciepła. Najbardziej obiecujące będą miejsca, w których można połączyć dostęp do energii w dogodnych godzinach ze stałym, przewidywalnym zapotrzebowaniem na ciepło.

Pierwszy rok pracy potwierdza możliwość osiągnięcia znaczących korzyści w określonych warunkach. O trwałości tych efektów zdecydują kolejne sezony, koszty utrzymania i rzeczywista żywotność instalacji.

Źródło:
https://polarnightenergy.com/news/worlds-largest-sand-battery-achieves-its-targets-emissions-reduced-by-70/